Diavoorstelling

migration:health-insights

Gewicht en hartziekte: de impact van overgewicht op de hartgezondheid

Als u geïnteresseerd bent in de relatie tussen gewicht en coronaire hartziekten, bent u hier aan het juiste adres. Lees meer over obesitas en cardiovasculair risico, hypertensie en gewicht, en hoe u de hartgezondheid mogelijk kunt verbeteren door een gezond gewicht te handhaven.

Gewichtsverlies, hartwinst

Hartziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in de Verenigde Staten. Elke 37 seconden overlijdt er één persoon aan hartziekten, en 50% van de mannen en 64% van de vrouwen die overlijden hebben geen eerdere symptomen. Gewicht en hartziekten zijn met elkaar verbonden — overgewicht en obesitas kunnen uw risico op hartziekten verhogen.

Maar hoe kan een ongezond gewicht uw hart beschadigen en leiden tot hartfalen?

Gelukkig kan het mogelijk zijn om hartfalen te voorkomen of te behandelen door aanpassingen in leefstijl.

"Zelfs mensen met een normaal gewicht kunnen hun hart beschadigen als ze in de loop van de tijd aankomen."

Bron: Ian Neeland M.D., Journal of the American Heart Association, juli 2019

Wat is de relatie tussen hartproblemen en gewicht?

Gewicht en cardiovasculaire aandoeningen zijn sterk met elkaar verbonden. Er is bijvoorbeeld een sterk verband tussen obesitas en hypertensie, wat kan leiden tot hartfalen, atriumfibrilleren, coronaire hartziekten en andere gevaarlijke aandoeningen — en het verliezen van extra kilo's kan helpen uw bloeddruk te verlagen.

De Framingham Heart Study, een langetermijnstudie naar cardiovasculaire gezondheid die in 1948 begon, heeft aangetoond dat de hartgezondheid beïnvloed kan worden door leefstijl- en omgevingsfactoren.

De studie toonde aan dat 78% van de gevallen van hypertensie bij mannen en 65% bij vrouwen rechtstreeks verband houden met obesitas, en dat hoge bloeddruk en hoog cholesterol belangrijke risicofactoren zijn voor hart- en vaatziekten.

Wat is hartfalen precies?

Hartfalen, ook wel congestief hartfalen genoemd, is een chronische aandoening waarbij het hart niet voldoende bloed rondpompt. Het hart kan vergroot raken of sneller pompen om dit te compenseren, wat vermoeidheid en ademhalingsproblemen veroorzaakt.

Complicaties van hartfalen zijn ernstig en kunnen leverschade, nierschade, aritmieën en hartklepprobleme omvatten. U kunt tijdens hartfalen ook gewicht aankomen door vochtophoping.

Wat is de relatie tussen hartfalen en gewicht?

Het dragen van overtollig vet, met name rond de buik, is in verband gebracht met hartaandoeningen. Maar wist u dat het overtollige gewicht zelf uw hart kan beschadigen? Onderzoekers van Johns Hopkins hebben bewezen dat het gewicht zelf schade aan uw hartspier kan veroorzaken.

In een studie gepubliceerd in het Journal of the American College of Cardiology: Heart Failure rapporteerden de auteurs dat degenen met de ernstigste obesitas en de hoogste troponinegehaltes — een enzym dat vrijkomt door beschadigde hartspiercellen — negen keer meer kans hadden op het ontwikkelen van hartfalen dan mensen met een normaal gewicht met ondetecteerbare troponinegehaltes.

In een ander onderzoek ontdekten onderzoekers dat mensen die zelfs maar een klein beetje aankwamen — zelfs zo weinig als 5 procent — meer kans hadden op verdikking van de linkerkant van het hart, wat kan wijzen op hartfalen.

Andere experts hebben gewezen op de relatie tussen gewicht en het risico op hart- en vaatziekten. Zo stelt de European Society of Cardiology:

"Naarmate de body mass index en de vetmassa toenemen, neemt ook het risico op aortaklepvernauwing toe."

Aortastenose is een vorm van hartklepziekte die kan leiden tot hartfalen.

De conclusie? Zelfs een klein beetje overgewicht kan een grote impact hebben op uw hart — en uw cardiovasculaire gezondheid.

Wat gebeurt er met uw hart als u gewicht verliest?

Zelfs kleine veranderingen kunnen een groot verschil maken. In een studie uit 2016 in Translational Behavioral Medicine ontdekten onderzoekers dat patiënten die slechts 5–10% van hun lichaamsgewicht verloren significante reducties vertoonden in triglyceriden, totaalcholesterol en LDL-cholesterol.

"Gewichtsverliezen van vijf tot tien procent leidden tot verbeteringen in cardiovasculaire risicofactoren, maar grotere gewichtsverliezen gingen gepaard met nog grotere verbeteringen."

En in een artikel in Progress in Cardiovascular Diseases merken de auteurs op: "Intentioneel gewichtsverlies, bereikt door gedragsmatig gewichtsverlies en lichaamsbeweging, verbetert de insulinegevoeligheid en de daarmee samenhangende cardiometabole risicofactoren zoals lipidenwaarden, bloeddruk, ontstekingsmarkers en vasculaire functie, zowel bij gezonde personen als bij patiënten met coronaire hartziekten. Daarnaast verbeteren ook de fysieke conditie, het fysiek functioneren en de kwaliteit van leven."

De conclusie? Matig gewichtsverlies kan een grote impact hebben op het hart.

Wat is het optimale gewicht om hart- en vaatziekten te helpen voorkomen?

Het korte antwoord: het is ingewikkeld. Hoewel een zekere hoeveelheid lichaamsvet essentieel is, kan een teveel ervan uw risico op hart- en vaatziekten verhogen.

Veel experts raden aan te streven naar een body mass index (BMI) binnen het gezonde gewichtsbereik: tussen 18,5 en 24,9 voor een volwassene van 20 jaar of ouder. Maar u moet weten dat de BMI niet het volledige verhaal vertelt: andere factoren, zoals leeftijd en geslacht, spelen ook een rol bij gewicht. Inzicht in uw lichaamssamenstelling kan u een vollediger beeld geven van uw gezondheid.

Een kanttekening: sommige onderzoekers zijn van mening dat preventieinspanningen zich minder moeten richten op de BMI en meer op de onderliggende maatschappelijke en ecologische oorzaken van obesitas. In een artikel gepubliceerd in The BMJ schrijven de auteurs:

"Hoewel de gezondheidsrisico's van obesitas duidelijk zijn vastgesteld, is de grens tussen een gezond en een ongezond gewicht een kwestie van discussie."

Één ding weten we zeker: zoals we eerder vermeldden, is de locatie van belang. Overtollig buik- of visceraal vet — het vet dat rond uw organen zit — kan gevaarlijk zijn en insulineresistentie en andere cardiovasculaire risicofactoren verhogen. In een rapport in Circulation getiteld "Body Fat Distribution and Risk of Cardiovascular Disease: An Update" merkt de auteur op: "Anderzijds kunnen visceraal vetweefsel en levervet de belangrijkste drijfveren zijn van plasmamarkers van het cardiometabole risicoprofiel, zoals insulineresistentie, glucoseintolerantie en ontsteking."

Als u dus aankomt, houd dan in de gaten waar u aankomt en overweeg uw lichaamssamenstelling bij te houden voor een vollediger beeld. Als u zich zorgen maakt, raadpleeg dan uw arts.

Ontdek onze producten om uw gewicht bij te houden:

Hoe u uw gewicht in de gaten houdt

Als u overgewicht of obesitas heeft, kan gewichtsverlies ontmoedigend lijken. Maar we hebben enkele suggesties die kunnen helpen.

Ken uw cijfers

Door uw BMI, bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol te kennen en regelmatig te controleren, kunt u op de goede weg blijven en uw arts waarschuwen als u iets ziet dat u zorgen baart.

Ken uw symptomen

Uw cijfers kennen is belangrijk, maar het is ook goed om uw symptomen in de gaten te houden. Zo omvatten symptomen van hypertensie kortademigheid, een onregelmatige hartslag, pijn op de borst, hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid. Symptomen van hartaandoeningen bij vrouwen kunnen iets anders zijn. Als u iets nieuws of ongewoons ervaart, kan het een goed idee zijn om uw arts te raadplegen.

Maak kleine, duurzame veranderingen

Zelfs een klein beetje gewichtsverlies kan uw gezondheid verbeteren, en een realistisch gewichtsverliesdoel stellen kan helpen. Veel experts raden aan te streven naar 0,5 tot 1 kilogram per week — wat misschien niet veel lijkt, maar in de loop van de tijd echt kan optellen. Als het makkelijker is, kunt u ook een procesdoel stellen — bijvoorbeeld 7.000 tot 10.000 stappen per dag lopen. Kortom, stel een gewichtsdoel voor een gezond hart.


Let ook op jojo-diëten. In een grootschalig onderzoek ontdekten onderzoekers van de Katholieke Universiteit van Korea dat grillige gewichtstoename en -verlies het risico op hartincidenten verhoogde.

In het onderzoek ontdekten de onderzoekers dat mensen van wie het gewicht, de bloeddruk, het cholesterol en de bloedsuikerspiegel fluctueerden, 127 procent meer kans hadden om te sterven.
Ze hadden ook 43 procent meer kans op een hartaanval en 41 procent meer kans op een beroerte. In plaats van te streven naar drastische gewichtsveranderingen, is het dan ook beter om gemakkelijke aanpassingen in leefstijl te zoeken die u kunt volhouden.

Behoefte aan ideeën? Bekijk tips van de American Heart Association, waaronder eenvoudige voedingsvervangers om u een voldaan gevoel te geven.

Blijf in beweging

Of u nu een optimaal gewicht wilt bereiken, een gezond gewicht wilt behouden of matig gewicht wilt verliezen, actief blijven is erg belangrijk.

In een Withings-onderzoek ontdekten we dat gebruikers die 4.000 stappen of minder zetten een gemiddelde systolische bloeddruk hadden van 127, vergeleken met 123 voor degenen die dagelijks ten minste 12.000 stappen zetten. We ontdekten ook dat sedentaire gebruikers een gemiddelde hartslag hadden die 7% hoger lag dan die van actievere gebruikers.

De conclusie

Als het gaat om gewicht en hart- en vaatziekten, zijn er veel dingen die u kunt doen om het risico door overgewicht te verminderen en de hartgezondheid te verbeteren. Als u zich zorgen maakt over gewicht en het risico op hartfalen, zijn er stappen die u mogelijk kunt nemen om dit te beheersen. Ken uw cijfers, begrijp de effecten van gewichtsverlies op het hart, overweeg gewicht te verliezen of gewichtstoename te voorkomen, en raadpleeg vooral uw arts.

Dit artikel is gevalideerd door Dr. Pierre Escourrou, MD, PhD, cardioloog somnoloog.
Linkedin · Doctolib