Wonder Woman en de geschiedenis van de bloeddrukmeter

Wat hebben Wonder Woman, Leonardo da Vinci en Kevin Smith te maken met bloeddrukmonitoring? Lees verder om het te ontdekken.

Je weet dat onze bloeddrukmeter—die, écht waar, te zien was in een recente aflevering van "The Flash" en zelfs werd aanbevolen door regisseur Kevin Smith (bedankt, Kevin!)—geweldig is voor het thuis bijhouden van je bloeddruk. Maar hoe is de praktijk van bloeddrukmonitoring eigenlijk begonnen? Het blijkt dat bloeddrukmonitoring een lange—en soms vreemde—geschiedenis heeft. Ga met ons mee terwijl we amazonium-armbanden omdoen en de waarheid vastgrijpen.

100–200 n.Chr.

Galenus van Pergamon, een invloedrijke Griekse arts, stelt het bestaan van een bloedsomloop in mensen voor. Hij is in sommige opzichten vooruitstrevend—hij is de eerste die aantoont dat slagaders bloed bevatten en geen lucht, een populaire opvatting in die tijd, en hij merkt de verschillen op tussen arterieel en veneus bloed—maar in andere opzichten minder: hij gelooft dat het hart twee kamers heeft in plaats van vier, en dat er een gat in het hart zit. Dat is blijkbaar wat er gebeurt als je alleen op dieren experimenteert. (Hebben we al vermeld dat zijn versie van een baarmoeder erg veel op die van een hond lijkt?) Toch blijft zijn denken gedurende eeuwen van invloed op artsen.

~1500

Meer dan 1000 jaar later raakt Leonardo da Vinci gefascineerd door het hart en gebruikt hij zijn kennis van techniek om te begrijpen hoe het functioneert. Hij beschrijft hoe de hartkleppen openen en sluiten, en toont aan dat—in tegenstelling tot de gangbare opvatting—het hart het bloed niet verwarmt. Voor de liefhebbers: bekijk zeker enkele van zijn anatomische tekeningen—ze zijn prachtig.

1543

De Vlaamse anatoom Andreas Vesalius publiceert De Humani Corporis Fabrica (Over de bouw van het menselijk lichaam), een boek dat hij schrijft na het bestuderen van menselijke lichamen. Hij identificeert twee kamers en twee boezems—en weerlegt Galens conclusie dat er een gat in het hart zit.

1628

William Harvey, een Engelse arts, wordt de eerste persoon die de bloedsomloop in het lichaam nauwkeurig beschrijft. Hij toont aan dat slagaders en aders een gesloten circuit vormen in het lichaam, dat begint en eindigt bij het hart. Hij was ook, dat moet gezegd worden, behoorlijk goed in vleierij. Hier is zijn opdracht aan Karel I in De Motu Cordis: "Allerserenenste Koning! Het hart van het dier is de grondslag van zijn leven, zijn voornaamste orgaan, de zon van zijn microkosmos; op het hart hangt al zijn activiteit, uit het hart komen al zijn levendigheid en kracht. Evenzo is de koning de grondslag van zijn koninkrijken, de zon van zijn microkosmos, het hart van de staat; uit hem ontspringt alle macht en uit hem vloeit alle genade voort."

1773

De Engelse geestelijke Stephen Hales verricht de eerste gepubliceerde bloeddrukmeting in zijn boek Haemastaticks. Hij gebruikt een wateromanometer om de bloeddruk in de slagaders van verschillende dieren te meten.

1817

Groot nieuws! De stethoscoop wordt uitgevonden door de Franse arts René Laennec. Artsen hoeven hun oren niet meer tegen het lichaam van patiënten te leggen! Bonus: met deze auscultatiemethode (wat "luisteren met een stethoscoop" betekent) kunnen artsen het verschil onderscheiden tussen systolische en diastolische drukken. Bovendien worden ze bespaard voor de gêne van het hoofd op de borst van vrouwen te moeten leggen. Leuke historische anekdote—we hopen dat het klopt: Laennec zou naar verluidt het idee voor de stethoscoop hebben gekregen nadat hij in Parijs kinderen op straat zag spelen met holle stokken die ze over de grond schraapten. Dus een stem voor het zetten van je 10.000 stappen en ongesuperviseerd spelen met willekeurige voorwerpen—beide kunnen leiden tot medische doorbraken!

1828

In zijn proefschrift "Recherches sur la force du cœur aortique," ofwel "De kracht van het aortahart," gepubliceerd in 1828, is de Franse natuurkundige Jean Poiseuille de eerste die laat zien hoe bloeddruk kan worden gemeten met een nieuwe uitvinding: de U-buis kwikmanometer. Hij test het apparaat op de slagaders van paarden en honden. De meeteenheid die hij gebruikt, mmHg (millimeter kwik), wordt ook vandaag nog gebruikt bij bloeddrukmetingen.

1854

De Duitse fysioloog Karl von Vierordt vindt de voorloper uit van de huidige bloeddrukmanchet: de sphygmograaf—de naam is afgeleid van de Griekse woorden voor "pols" en "schrijven." Het apparaat maakt gebruik van gewichten en hefbomen en is het eerste toestel dat de bloeddruk van buitenaf schat.

1856

De Franse chirurg J. Faivre verricht de eerste gedocumenteerde directe meting van de arteriële bloeddruk bij een mens tijdens een ledemaatamputatie. Hij verbindt een U-vormige manometertube met een messing canule, die vervolgens rechtstreeks in de slagader van de patiënt wordt gestoken—au. Hoewel baanbrekend, is de procedure, zoals je kunt raden, behoorlijk invasief.

1896

De Italiaanse internist Scipione Riva-Rocci introduceert de eerste bloeddrukmeter—een kwiken sphygmomanometer (probeer dat maar eens drie keer snel te zeggen)—met een manchet die de arm werkelijk omsloot. Het apparaat was gemaakt van alledaagse voorwerpen, waaronder een inktpot, koperen buis, binnenbanden van een fiets, en natuurlijk één niet-alledaags voorwerp: kwik.

1905

De Russische chirurg Nikolaj Korotkov geeft een presentatie aan de Keizerlijke Militaire Medische Academie, waarin hij in slechts 281 woorden de niet-invasieve meting van bloeddruk nauwkeurig beschrijft. Zijn baanbrekende techniek voor het bepalen van zowel de systolische als de diastolische bloeddruk met behulp van de Riva-Rocci-manchet omvat—klinkt dit bekend?—het opblazen van een manchet die om de bovenarm is gewikkeld totdat de bloedcirculatie stopt, waarna de druk wordt verlaagd terwijl men luistert via een stethoscoop die onder de manchet is geplaatst. De geluiden die tijdens dit proces worden geproduceerd, worden ook vandaag nog "Korotkov-geluiden" genoemd.

1917

William Marston zet de systolische bloeddruktest een stap verder en onderzoekt of die gebruikt kan worden om bedrog op te sporen. Hij raakt geïnteresseerd in het onderwerp nadat zijn vrouw Elizabeth vertelt dat haar bloeddruk lijkt te stijgen als ze boos of opgewonden is. (Hier is Marstons paper in The Journal of Experimental Psychology.) De test wordt later onderdeel van de eerste polygraaf, of leugendetector, uitgevonden door John Augustus Larson. Marstons andere, misschien nog bekendere uitvinding? Wonder Woman. Die, overigens, oorspronkelijk "Suprema" heette. Marston, ingehuurd als adviseur voor het bedrijf dat uiteindelijk DC Comics zou worden, stelde een nieuw soort superheld voor als tegenwicht voor de mannelijke superhelden van die tijd. Volgens het alumnimagazine van Boston University zei Elizabeth: "Prima, maar maak haar een vrouw." (Dank je, Elizabeth!)

1974

Het Japanse bedrijf Panasonic brengt het eerste digitale oscillometrische apparaat op de markt dat is ontworpen om zowel de systolische als de diastolische druk te meten.

2011

Het Franse bedrijf Withings (hey, dat zijn wij!) brengt de Smart Blood Pressure Monitor uit, die rechtstreeks op een iPhone, iPad of iPod Touch kan worden aangesloten. De metingen worden automatisch geüpload en gesynchroniseerd met het account van de gebruiker en zijn altijd en overal beschikbaar.

2014

Na het succes van de Smart Blood Pressure Monitor lanceert Withings de Wireless Blood Pressure Monitor. De noodzaak van een fysieke aansluiting vervalt dankzij Bluetooth-technologie, en het apparaat kan worden gebruikt met Android- of iOS-apparaten.

2016

Withings brengt een optionele in-app upgrade uit: een integratie met Hy-Result, zodat gebruikers van de BPM een correct 5-daags bloeddrukprotocol kunnen volgen. Ongeveer tegelijkertijd schrijft Penn Jillette het eerste sexy bloeddrukartikelen ter wereld.

2018

Onze BPM is te zien in een aflevering van seizoen 4 van de CW-serie "The Flash." Nadat we hem taggen op Twitter, legt regisseur Kevin Smith het selectieproces uit.

Nogmaals bedankt, Kevin! We helpen je graag.

2019

Withings kondigt de release aan van BPM Core, een slimme bloeddrukmeter met een digitale stethoscoop en ecg, en BPM Connect, de eenvoudigste manier om je bloeddruk nauwkeurig te meten en over tijd te monitoren.

Wat komt er hierna in de wereld van bloeddrukmonitoring? Niemand kan in de toekomst kijken, maar we werken hard aan nieuwe ontwikkelingen op het gebied van connected gezondheidsmonitoring. Blijf op de hoogte.