Wat vertelt je hartslag je? Ontdek alles wat je moet weten over rusthartslag, nachtelijke hartslag, VO2 max en meer.
Ook als je geen topsporter bent, is het belangrijk om een goed inzicht te hebben in je hartslag — niet alleen omdat het een uitstekende manier is om je conditie te monitoren, maar ook omdat het je kan helpen mogelijke gezondheidsproblemen te identificeren terwijl ze zich ontwikkelen. Lees verder voor een overzicht van de verschillende hartslagzones.
Rusthartslag
Je rusthartslag is het aantal keren dat je hart per minuut klopt wanneer je ontspannen en inactief bent. Wat is een normale rusthartslag? Voor een gezonde volwassene boven de 10 jaar is dat tussen de 60 en 100 slagen per minuut, hoewel sommige gezondheidsdeskundigen beweren dat een hartslag tussen de 50 en 70 slagen per minuut de voorkeur verdient. Hoewel er veel verschillende factoren zijn die je rusthartslag kunnen beïnvloeden — van lichaamshouding tot luchttemperatuur — is de rusthartslag over het algemeen een uitstekende indicator van de algehele conditie. In de meeste gevallen is een lagere hartslag het resultaat van een betere cardiovasculaire conditie. Atleten of zeer fitte personen kunnen een normale rusthartslag hebben van 40 tot 60 slagen per minuut. Een hogere rusthartslag kan een slecht teken zijn. Een hoge rusthartslag is in verband gebracht met een aanleg voor diabetes en obesitas, en kan ook wijzen op een verhoogd risico op hartaandoeningen. Het bijhouden van je normale rusthartslag kan je een waardevol inzicht geven in je algehele hartgezondheid.
Nachtelijke hartslag
Als je slaapt, vertraagt je hartslag. De nachtelijke hartslag van jonge volwassenen daalt gemiddeld met ongeveer 24 slagen per minuut. Waarom? Voornamelijk omdat de zenuwsignalen die je hartslag vertragen toenemen tijdens de slaap, terwijl tegelijkertijd de zenuwsignalen die de hartslag verhogen worden onderdrukt. Omdat slaap zo'n dynamisch en cyclisch proces is, kan je hartslag gedurende de nacht schommelen. Tijdens de REM-slaap — de fase die geassocieerd wordt met levendige dromen — is je hartslag doorgaans hoger dan in de niet-REM-fase. Er zijn natuurlijk ook veel andere factoren die de nachtelijke hartslag kunnen beïnvloeden, waaronder hartfalen en obstructief slaapapneu. Als je je zorgen maakt over je nachtelijke hartslag, raadpleeg dan een arts.
Hartslag in staande positie
Rechtop gaan staan verhoogt je hartslag toch niet zo veel, of wel? Verrassend genoeg wel! Opstaan kan een aanzienlijk effect hebben op je hartslag. Wanneer je opstaat, stroomt je bloed naar je onderste ledematen, waardoor je hart extra hard moet werken. De maximale hartslag bij mensen die liggen, is zelfs 10 tot 15 slagen per minuut lager dan bij mensen die staan.
Maximale hartslag
De maximale hartslag (MHR) is het hoogste aantal hartslagen per minuut dat je hart kan pompen, maar verwacht niet dat je dit bereikt! Volgens een studie uit 2002 kan het overschrijden van 85% van je maximale hartslag je risico op een hartgebeurtenis verhogen, hoewel het vermeldenswaard is dat sommige wetenschappers het concept van een "maximale hartslag" ronduit hebben betwist. Desondanks gebruiken de meeste mensen nog steeds hun maximale hartslag om hun doelhartslagzone (THR) te berekenen — de hartslagzone waarbij de meeste calorieën worden verbrand. Maar hoe bereken je je doelhartslag? Eerst moet je je maximale hartslag bepalen. De standaardformule is 220 min leeftijd, maar deze is de laatste jaren steeds meer onder kritiek komen te staan, omdat er geen rekening wordt gehouden met belangrijke factoren zoals leeftijd, geslacht en gezondheid. 207 – (0,7 x leeftijd) kan een nauwkeurigere formule zijn. Je gebruikt dat getal om je THR te berekenen. Recent onderzoek plaatst de ideale doelhartslag ergens tussen 60,2% en 80% van je maximale hartslag, dus alles wat je hoeft te doen is je maximale hartslag vermenigvuldigen met je doelzonepercentage. Als je net begint, mik dan op 50% en bouw dit geleidelijk op naarmate je meer gewend raakt. Voor een 30-jarige met een doel van 70% is de THR-formule (207 – (0,7 x leeftijd)) x 0,7, ofwel 130,2 slagen per minuut.
Hartslagreserve en -herstel
Er zijn nog een paar andere hartslagtoestanden die het waard zijn om te kennen. De hartslagreserve is het verschil tussen je normale rusthartslag en je maximale hartslag, terwijl hartslagherstel de snelheid is waarmee je hartslag na inspanning terugkeert naar je rusthartslag. Je herstelsnelheid is een uitstekende indicator van je algehele conditieniveau, dus het is zeker de moeite waard om dit te meten tijdens het sporten.
VO2 max
VO2 max is de maximale hoeveelheid zuurstof die iemand kan gebruiken tijdens intensieve inspanning. Het wordt doorgaans gebruikt om je algehele cardiovasculaire conditie te meten. VO2 max is uiteraard niet hetzelfde als hartslag, maar ze zijn wel gerelateerd. Mensen met een hoge VO2 max hebben doorgaans een lage rusthartslag, en in elk geval zijn beide belangrijke maatstaven voor mensen die hun conditieniveau in de gaten houden.
Wist je dat?
Er zijn veel manieren om je hartslag te meten en bij te houden. Van medische apparaten tot onze gratis app, dit zijn je opties… Onze ScanWatch kan hartslagstoornissen zoals atriumfibrilleren detecteren en stelt je in staat om op aanvraag een ECG (elektrocardiogram) uit te voeren. De Body Scan-weegschaal geeft bij elke weging de hartslag in staande positie weer. De BPM biedt vrijwel directe meting van bloeddruk en hartslag. En Sleep levert uitgebreide rapportage over je nachtelijke hartslag. Je kunt ook op elk gewenst moment je pols meten met je smartphone, rechtstreeks in de gratis Health Mate-app — en die slaat de metingen ook op. Lees dit artikel voor meer informatie: Je pols meten in de Health Mate-app. Dus, wat is de stand van zaken? Is je hart gezond, of heb je een extra zetje nodig? Een gezond hart is het resultaat van een gezonde levensstijl, dus probeer stress te verminderen, een gezond gewicht te behouden en overweeg je trainingsroutine op te voeren. Vergeet niet: als je een verandering aanbrengt in je fitnessschema, is het altijd verstandig om eerst een arts te raadplegen!