Microslapen is een van de gevaarlijkste gevolgen van slaaptekort. Maar wat is microslapen en wat gebeurt er in je hersenen als het plaatsvindt?
Je staart voor je uit; je oogleden beginnen te zakken. Je bent vijf tot tien seconden weg voordat je met een schok wakker wordt. Microslapen klinkt aanvankelijk niet zo erg, maar wanneer het achter het stuur gebeurt en je slaperig gaat rijden, beginnen de problemen zich op te stapelen. Lees verder voor meer informatie over microslapen en wat je eraan kunt doen om het te voorkomen.
Wat is microslapen?
Microslapen zijn korte, onbedoelde slaapmomenten die een paar seconden duren. Ze kunnen vrijwel overal optreden, of je nu in een vergadering zit, tv kijkt of achter het stuur van je auto zit. Wat gebeurt er eigenlijk in je hersenen als microslapen plaatsvindt? Het heeft in wezen alles te maken met vermoeidheid. Wanneer je lichaam niet genoeg slaap krijgt, zullen je hersenen uiteindelijk gewoon afsluiten. In zekere zin zijn microslaapjes slaapjes die je hersenen je dwingen te nemen. We hebben geen duidelijk beeld van de innerlijke werking van je hersenen tijdens een microslaapje, maar een studie heeft aangetoond dat bepaalde delen van je hersenen actief blijven terwijl andere in slaap vallen. Volgens dit onderzoek van de Universiteit van Wisconsin zullen sommige zenuwcellen in wezen "offline" gaan terwijl de rest van je hersenen het volhoudt. Een ander onderzoek ontdekte dat er tijdens microslaapepisodes verhoogde activiteit is in de hersengebieden die aandacht en zintuiglijke verwerking controleren, terwijl je thalamus — het hersengebied dat slaap regelt — een afname van activiteit laat zien.
Wat zijn de oorzaken van microslapen?
Microslapen wordt veroorzaakt door slaaptekort. Als je last hebt van slapeloosheid, narcolepsie, obstructieve slaapapneu, of als je om andere redenen niet genoeg slaapt, ben je mogelijk gevoeliger voor microslapen. Frequente microslaapjes kunnen zelfs een symptoom zijn van niet-gediagnosticeerde obstructieve slaapapneu. Als je wel genoeg slaapt, maar toch microslapen blijft ervaren, kan dit een indicatie zijn dat je een afspraak met een arts zou moeten maken.
Wat zijn de meest opvallende symptomen van microslapen?
Een paar gedragsindicatoren kunnen met deze aandoening worden geassocieerd. Deze omvatten:
- Lege blikken
- Knikkend hoofd
- Gebrek aan reactie op informatie
- Plotselinge lichaamsstuiptrekkingen
- Langzaam knipperen
- Het onvermogen om de afgelopen paar minuten te herinneren
Er zijn ook waarschuwingssignalen die kunnen wijzen op een aankomend microslaapje. Als je jezelf betrapt op overmatig geeuwen, voortdurend knipperen met je ogen om wakker te blijven, of als je moeite hebt om je ogen open te houden, sta je mogelijk op het punt een microslaapje te ervaren.
Wat is de gezondheidsimpact van microslapen?
Microslapen op zich is niet schadelijk voor je gezondheid, hoewel het er wel op wijst dat je niet genoeg slaapt, wat een breed scala aan gezondheidsproblemen kan veroorzaken. Maar wanneer microslapen optreedt in gevaarlijke situaties, zoals tijdens het rijden, is er een reëel risico op schade aan jezelf of anderen. Het maakt deel uit van het bredere probleem van slaperig rijden, waarvoor de Amerikaanse National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) verantwoordelijk stelt voor ongeveer 100.000 verkeersongevallen en meer dan 1.500 doden per jaar.
Hoe kan ik microslapen voorkomen?
Omdat microslapen vaak het directe gevolg is van slaaptekort, is de meest voor de hand liggende manier om microslaapepisodes te voorkomen het verbeteren van de hoeveelheid en kwaliteit van je slaap. Dat betekent dat je ongeveer 7 tot 9 uur per nacht moet slapen. Pauzes nemen tussen activiteiten, en een paar dutjes als je daar tijd voor hebt, is een andere goede manier om de hele dag uitgerust te blijven. Daarnaast kun je een paar extra voorzorgsmaatregelen nemen, zoals muziek opzetten of de ramen opendoen, maar dat is geen vervanging voor een goede nachtrust!
Kortom: microslapen kan ernstig gevaarlijk zijn, vooral als het gaat om slaperig rijden, maar een paar micropauzes per dag — plus een gezonde nachtrust — kunnen je risico verminderen.