Extra kilo's kunnen je algehele gezondheid onder druk zetten — maar kan dit ook je hart beïnvloeden? Ja, maar het antwoord op de vraag hoe is niet zo eenvoudig.
Je hart is een wonderbaarlijk orgaan dat elke minuut bijna vijf liter bloed pompt en tot wel 7.500 liter per dag. Toch zijn ziekten die verband houden met dit orgaan ook de belangrijkste doodsoorzaak voor zowel mannen als vrouwen, met 1 op de 4 sterfgevallen in de Verenigde Staten elk jaar. Levensstijl kan een enorme impact hebben op hart- en vaatziekten, maar hoe zit het met gewicht — en meer specifiek, heeft overgewicht invloed op je hartgezondheid?
Hoe heeft overgewicht invloed op je hart?
Overgewicht kan andere risicofactoren verergeren, zoals een hoog cholesterol en insulineresistentie, die beide de hartgezondheid beïnvloeden. Insulineresistentie maakt deel uit van een bijzonder verraderlijke cyclus: hoe meer vet je hebt, hoe meer insulineresistent je wordt, waardoor je meer insuline aanmaakt en meer vet opslaat.
Het circulatiesysteem overbelasten
Al dat extra vet heeft meer zuurstof en voedingsstoffen nodig, wat betekent dat je bloedvaten meer bloed moeten transporteren, waardoor je hart extra belast wordt en de bloeddruk stijgt. Deze hoge bloeddruk, ook wel hypertensie genoemd, is gevaarlijk en wordt vaak de "stille moordenaar" genoemd omdat er geen symptomen bij hoeven te zijn. Dr. Morton Tavel, auteur van Health Tips, Myths and Tricks: A Physician's Advice, is ervan overtuigd dat "gezame obesitas" een mythe is die door langetermijnstudies ontkracht kan worden. Wat het hart betreft, stelt dr. Tavel dat het verband tussen obesitas en hoge bloeddruk duidelijk is. "Er is niet alleen een nauw verband tussen deze twee factoren, maar we merken ook dat gewichtsvermindering vaak al vroeg een onevenredige verlaging van de bloeddruk veroorzaakt. Dit alleen al biedt een belangrijke stimulans voor mensen met obesitas en hypertensie die snel verbetering willen zien in hun bloeddruk voordat ze toevlucht nemen tot bloeddrukverlagende medicatie." Omdat hypertensie kan worden verminderd door het gewicht te beheersen, kunnen mensen bij een verlaging van de hypertensie ook mogelijk andere hartziekten op afstand houden, waaronder hartfalen, atriumfibrilleren en coronaire en valvulaire hartziekten. Naast het duidelijke verband tussen obesitas en hartziekten is obesitas ook gelinkt aan diabetes type 2, beroerte, kanker, nierziekte en artrose, en andere aandoeningen.
Waar vet zich bevindt, is belangrijk
Is het van belang waar vet zich bevindt als het gaat om hartziekten? Ja. Buikvet is het meest zorgwekkend. Uit een studie uit 2018 in het Journal of the American Heart Association bleek dat vrouwen met buikvet een 10% tot 20% groter risico hadden op een hartaanval dan vrouwen die over het algemeen zwaarder waren. Biologisch geslacht heeft ook een specifieke invloed op buikvet en hartziekten: de taille-heupratio is 18% sterker als voorspeller van een hartaanval bij vrouwen, tegenover 6% bij mannen. En bij oudere vrouwen kan buikvet ook het risico op een beroerte verhogen — zelfs bij vrouwen met een normaal BMI.
Wat je zelf proactief kunt doen
Het goede nieuws is dat elk gewichtsverlies kan helpen, en een realistisch gewichtsdoel stellen is een goede stap in die richting. Als je obesitas hebt, kan slechts 3 tot 5 procent van je lichaamsgewicht verliezen het slechte cholesterol en de bloedglucosewaarden verlagen, wat beide je hart ten goede kan komen. Zelfs regelmatig op een weegschaal stappen kan al helpen bij gewichtsverlies. En als er geen gewichtsverlies optreedt, kan actief blijven toch helpen om een lagere rusthartslag, minder lichaamsvet en een betere hartgezondheid te bereiken. Vergeet dus niet in beweging te blijven, ook als je geen verandering ziet op de weegschaal — je hart zal je er dankbaar voor zijn.